
Bilimkurgu aleminin tarih öncesi diye adlandırabileceğimiz sanayi dönemi öncesi eserlerini göz önünde bulundurmadığımız taktirde gerçek anlamda dünyayı sarsan ilk bilimkurgu eserlerinde sanayi döneminin buhar, çelik ve insan emeğinden oluşam muhteşem makinelerinin, onların doğayı yeniden şekillendirmelerinin ve bu olayın nostalji ile yenilik duyguları arasında insanlarda yarattığı ikilemde kalma durumu üzerindeki etkilerinin ne kadar büyük olduğunu görebiliriz.
Marry Shelley tarafından yazılmış olan Frankenstein ilk ve hala en etkili steam punk romanları içerisinde yer alır. Dr. Frankestein’ın yaratısı buhar gücü ile hareket eden bir canlıdır; farklı insan parçalarından oluşan golem buhar ve elektriğin –ilk dönem sanayisinde en büyük güç simgeleri- can verdiği bir ölüdür aslında ve bize yaratımızın kontrolümüzde mi kalacağı yoksa bizi yok mu edeceği konusunda Asimov ve Harbert’a kadar kalıcılığını korumuş olan ilk soruları sordurtur.
Teknolojinin gelişim tarihi Steam Punk’ın da tarihidir aslında. İnsanlar rüyalarında bile göremeyecekleri hızda gerçekleşen gelişime ayak uydurmaya çalışırken Jules Verne,, H.G Wells gibi hayal gücü yüksek yazarlar dönemin yeni güçlerini zihinlerinde tartmış ve günümüzün teknolojisini geleceğin araçları ile birleştirerek türü yaratmışlardır.
Steam Punk’un temelinde yer alan asıl nokta insan faktörüdür her şeye rağmen. Teknolojinin ruhumuz üzerindeki yıkıcı etkileri ve ilerleme ile nostaljinin çarpışması hiçbir zaman bu eserlerden daha güzel anlatılmamış, daha etkileyici sunulmamıştır okurlara. Dr. Jekyll ve Mr Hyde, Denizler Altında 20.000 fersah ya da Görünmez Adam’ın karakter sorgulamalarını kimler unutabilir ki?
Atomik gücün keşfedilmesi, ilk uçuşlar ve uzay çağı gibi etmenler steam punk’ın tür olarak bitmesine yol açmışlardır. Artık atom ve taşınabilir elektrik çağıdır; kimsenin buhardan etkilenmek gibi bir arzusu yoktur. Eski yazarlarının her biri efsane olsalar da maalesef tür uzun bir uykuya yatar Dünya Savaşları Sonrasında.
1990’lar ve sonrası ise Syber Punk akımının yıllarıdır; 70’lerden başlayan internet, sanal dünya gibi kavramların insan evreni ya da paralel sanal evrendeki önemine değinilirken beklenmedik bir olay da olur; Steam Punk hortlar. Nostalji duygusu ve dünyanın henüz hala saf ve keşfedilmemiş olduğu bir döneme arzu Alan Moore’un Olağanüstü Beyefendiler Cemiyeti gibi çizgiromanlar ve Steam Boy gibi animeler ile kitaplardan çok daha farklı bir alanda bize sunar Modern Steam Punk’ı.
En bilinen ve güzel örneklerinden bazıları türün;
Roman; Frankestain, Görünmez Adam, Jules Verne külliyatı.
Çizgiroman; Olağanüstü Beyefendiler Cemiyeti, Feykelbeşer {tek Türk steam punk eseridir}
Anime/Animasyon; Seven Samurai, Steam Boy
« önceki yazı Robot futbol turnuvası... |
sonraki yazı » 'Ucan daire' 60 yasinda |
Feykelbeşer degil, Fevkalbeşer olması lazım. Fevkal üstün, beşer de insan demek. Fevkalbeşer de insanüstü anlamına geliyor. Memo Tembelçizer'in harika espirileriyle.
Syber Punk da Cyberpunk olacak aslında.
Bugün yeni nesil, yani Jules Verne gibi "zamanında" değil de sonradan yazılan steampunk eserlerinin babası -bence, imho- Cyberpunk kültürünün kurucuları Bruce Sterling ve William Gibson'un ortak çalışması "The Difference Engine" kitabıdır. Charles Babbage'ın hayatını harcadığı "Difference Engine" tamamlansaydı neler olurdu? sorusuna cevap veriyor ve bir steampunk klasiği kesinlikle.
Bu arada Steampunk Magazine diye bir dergi yayınlanılıyor ve Creative Commons lisansıyla internetten indirilebiliyor.
Steampunk Magazine
Dünyanın en ünlü Cyberpunk dergilerinden Boing Boing'in devami boingboing.net bugün steampunk haberlerinin en çok bulunduğu sitelerden birisi. Hatta bakınız bu durumla kendileri bile dalga geçiyorlar.
Yazım hataları için özür dilerim :)
William Gibson'u Cyberpunk yazarı olarak tanımıştım, steampunk ile uğraştığını bilmiyordum. Asıl ilgi alanım olan Cyberpunk ile ilgili çok daha ayrıntılı ve iyi araştırılmış bir yazı da yakında gelecek.
Bu yazıdan yola çıkarak Stardust ve The Golden Compass filmlerini de bu kategoriye rahatça dahil edebiliriz galiba.. Oldum olası bu dünya garip bir çekiciliğe sahip.
film olarak The League Extraordinary Gentelmans, Wild Wild West ve oyun olarak Arcanum: Of Steamworks and Magick Obscura 'i ornek vermek istiyorum.
pillinetwork sitelerine yorum ekleyebilmek ve daha fazlası için, üye olun ya da giriş yapın.
Bu site hep beraber içerik üretip, gelirini paylaştığımız pillinetwork'ün bir parçasıdır.